Column 24 Friesch Dagblad

Afgelopen vrijdag stond alweer column nr. 24 in het Friesch Dagblad, met de volgende tekst:

Wat nu Weer

Na het Luciafeest zitten we nu midden in het Kerstfeest met alle gezelligheid die daar bij hoort. Behalve de kerstverlichting die vele huizen in Zweden siert en de verlichte tuinen en straten, is er toch een element dat de stemming een beetje verstoort.

Hoe anders zag de wereld er vorig jaar om deze tijd uit in ons nieuwe woon- en leefgebied. Op kerstavond kwamen we aan na een dolle rit uit Nederland. De weersverwachtingen hadden al wel aangegeven dat de winter in midden-Zweden was begonnen. De reis door Nederland, Duitsland en Denemarken ging voorspoedig. De eerste kilometers in Zweden gaven ook geen overlast voor het verkeer, tot we in Husqvarna kwamen. De sneeuw was daar al overvloedig gevallen en de wegen waren bedekt met een aanzienlijke hoeveelheid sneeuw. De versnellingsbak vroeg om een stand terug en de snelheid ging naar kruipen. Van inhalen was al helemaal geen sprake en het treinen was begonnen. Iedereen werd gedwongen achter elkaar te rijden in het spoor die de zware vrachtwagens hadden achtergelaten. Door hun beladen gewicht hadden die minder last van de gevallen sneeuw. Hoewel het gaandeweg wel beter werd met de berijdbaarheid van de wegen, bleef de sneeuwval aanhouden. Dat maakte dat we middernacht strandden op dertig meter voor de voordeur. De oprit was compleet ondergesneeuwd. Zo’n tachtig centimeter sneeuw versperde ons de toegang tot het huis waar de felbegeerde bedjes op ons stonden te wachten. Nu waren we wel voorbereid want we hadden scheppen en sneeuwschuivers vanuit Nederland meegenomen. Eerst maar een smal toegangspaadje gegraven zodat we onze spullen uit de auto in huis konden dragen. Na twee uur graven en scheppen hadden we ons doel bereikt. Ondanks de vermoeidheid van de reis hadden we plezier in het “ ’79 tafereel”. De auto bleef op de ventweg staan en het (ijskoude) bed werd warm omarmd.

De volgende ochtend kon de houtkachel nog niet branden, want een even dikke sneeuwlaag had de schoorsteen geblokkeerd. Behoedzaam beklom ik het dak om het rookkanaal vrij te maken. Al snel lekten de vlammen langs de houtblokken en werd het huis aangenaam verwarmd. Toen konden we ook voor het eerst genieten van al dat prachtige wit dat de natuur had bedekt.

Toegegeven, de winter van 2012 was extreem met zoveel sneeuw en relatieve kou, maar de winter van 2013 is ook extreem! Alle eerder gevallen sneeuw is nagenoeg weg, het weer is druilerig met vijf graden boven nul en draagt niet echt bij aan de kerststemming. We zijn niet de enigen die teleurgesteld zijn, alle Zweden die de sneeuw moeten missen zijn in mineur. Je doet er niets aan, het weer komt zo als het komt maar zijn we daarvoor naar Zweden verhuisd?!

De winterperiode is nog niet voorbij. We hebben nog een aantal wintermaanden tegoed, dus wie weet……..

Gott Nytt År för alla!

Roel Heidema

www.vilasig.com

1e kerstdag 2013

Een groot contrast met vorig jaar, toen er ongeveer 60 cm sneeuw lag op 1e kerstdag. Vandaag slechts de laatste restjes van de sneeuwval van een paar weken geleden en daarbij grijs en nattig. Toch maar wat vertier gezocht, want vanaf 17.00 uur werden er vele, échte kaarsjes ontstoken in Söderhamn (Levande ljus). Ondanks de druilerige regen toch even gekeken voor de sfeer. Het blijft jammer dat er geen sneeuw lag, want dan was het effect van al die lichtjes nog sterker. Het Rådhus had voor alle ruiten het bekende trapje met kaarsjes gezet. Op één van de hoogste plekken van de stad stond een verlichte kroon van een meter of zes hoog. (Drottningskrona)
Ook de kerk was verlicht en vele graven hadden ook een lichtje. (gravljus)
Een aardige gedachte om de nagedachtenis aan overleden dierbaren levend te houden! Verlichting in de donkere dagen. God Jul för alla!

 

 

Column 23 Friesch Dagblad

De 23e column van Roel in het Friesch Dagblad is vorige week vrijdag geplaatst. Hierbij de tekst:

Het Zweedse Luciafeest

In de aanloop naar kerst is ook het Luciafeest in Zweden belangrijk.

's Morgens vroeg op 13 december brengen duizenden meisjes en jongens in Zweden, gehuld in witte gewaden en met punthoeden met gouden sterren op hun hoofd, met een brandende kaars in hun hand en een kroon van elektrische kaarsjes in het haar, licht in de duisternis van de Zweedse winter.
Ze staan bekend als “Lucia”. Vaak gaan ook de jongens verkleed als “jultomte”, het hulpje van de Kerstman, of als peperkoekje.
Lucia en haar metgezellen zingen kerstliederen en verspreiden zo licht en warmte in het donkere land. Tijdens het lopen delen ze lussekatten (saffraanbroodjes) en peperkoekjes uit aan de omstanders. Deze vierhonderd jaar oude traditie speelt zich af in kerken, ziekenhuizen, kantoren en op scholen. Het belang ervan is dusdanig dat Kerstmis in Zweden zonder deze viering van het licht geen Kerstmis zou zijn.
Ook op de basisschool in ons dorp wordt natuurlijk dit verlichtend feest gevierd en wij waren er getuige van. In de verduisterde aula van de school kwam een rij van prachtig uitgedoste kinderen met elektrische kaarsjes op het hoofd en échte kaarsjes in de hand, het middenpad op geschreden richting podium. Daar stonden hun medeleerlingen reeds geduldig en stemmig hun klasgenootjes op te wachten. De brandende kaarsjes werden voorzichtig neergezet op een tafel voor de piano onder toezicht van fröken (de juf). Onder begeleiding van de pianofröken werden prachtige Lucia- en Kerstliederen vol overgave ten gehore gebracht. Twee meisjes van ongeveer acht jaar uit die groep speelden vol vuur op hun viool de sterren van de hemel. Niet altijd even zuiver, maar dat mocht de feeststemming niet drukken, want het was zeer aandoenlijk. Na afloop kregen ze dan ook een Zweeds applaus, dat wat mij betreft wel wat uitbundiger had mogen zijn, maar dat zit niet in de aard, echter niet minder gemeend. Na afloop limonade en pepparkakor voor de kinderen en kaffe voor de ouders. Lucia markeert het midden van de vierweekse adventstijd, die de meeste Zweedse huishoudens memoreren door voor elke adventsweek een kaars aan te steken. De eerste week van advent is, net als in de meeste andere Europese landen, de tijd waarin de Zweden hun kerstversieringen aanbrengen. In deze tijd worden ook de steden en dorpen in Zweden op hun allermooist versierd en krijgen de straten hun kerstversiering. Een feest als Sinterklaas kennen ze hier niet, dus al vroeg in oktober bieden de winkels hun kerstwaar aan. Van kerstbal tot lichtslangen en van anderhalve meter hoge Kerstmannen tot rijk gevulde kerststalletjes, je kunt te kust en te keur.
Het licht, van elektrische of echte kaarsjes is toch wel een belangrijk aspect in dit aanloopfeest naar Kerstmis. Misschien wel de gezelligste periode van het jaar is aangebroken en hopelijk met veel sneeuw, al is het maar voor de sfeer.

Roel Heidema

www.vilasig.com

Vrolijk kerstfeest!

Voor iedereen die we niet via een andere weg hebben bereikt:

Oftewel: fijne kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar!

                      Groeten, Roel en Jantsje

Donderdag 18 december 2013

Vanochtend eerst een uurtje geassisteerd in klas 5 en toen met gezwinde spoed naar Söderhamn om mijn 'betyg' op te halen. Dacht ik... De enige informatie die ik had gekregen was, dat ik om 10 uur in de 'hörsal' moest zijn. Op mijn schema stond dat deze week de 'utvärdering' zou zijn. En volgens mijn logica kon het dan niet anders dan dat we vandaag ons betyg zouden krijgen. Haha, niet dus! De hele hörsal stroomde vol met studenten, het hele CFL zat er. Vervolgens was er een programma van ongeveer een uur, dat bestond uit kerstliedjes zingen, kerstliedjes beluisteren, een gedicht beluisteren en een dans bekijken. De leraren werden bedankt voor hun diensten van het afgelopen halfjaar en de start van de nieuwe termijn werd aangekondigd. En toen was het afgelopen. Uuuuh, wanneer krijgen we dan ons betyg? Geen idee, want er schijnen vandaag en morgen nog examens te zijn. En pas als alles klaar en verwerkt is, worden de diploma's verstrekt. Aha, nog even geduld dus.
Toen in nog grotere haast weer terug naar de Stenbergaskola gereden, want vanaf half 12 zou ik invallen in klas 2/3. Aangezien het inmiddels 11 uur was geweest, was het dus een kwestie van opschieten! Ik kwam om 11.20 uur op school aan, dus dat ging goed. Het invallen ging ook goed; was ook niet zo moeilijk, want het 1e uur had ik alleen klas 3 en het 2e uur alleen klas 2. Een stuk of 12 per keer, dus dat is te doen 
Met klas 3 heb ik de nieuwe 'veckans ord' (woorden van de week) doorgenomen. Besproken en zinnen mee bedacht. Vervolgens ging het spul aan het werk. Het uurtje in klas 2 stond in het teken van verschillende opdrachten: verhaaltje schrijven, een woordenspel en een lees/schrijfopdracht. Met dit groepje heb ik de vorige keer Vader Jacob in het Nederlands gezongen en ook vandaag kon ik het weer niet laten. Ik heb ze deze keer opgescheept met de Nederlandse versie van 'We wish you a merry Christmas'. Als toetje wilden ze graag Vader Jacob nog een keertje doen. Daardoor gingen zowel de kinderen als de invaljuf zingend de deur uit!
Morgen en overmorgen het 'echte' werk: 2 hele dagen in klas 4. Wat kerstwerkjes en een dvd'tje mee, want het is tenslotte bijna kerstvakantie. Vi ska se...

Hier thuis ook allemaal actie, maar dan anders: De "hangende" dode boom heeft het onderspit gedolven! Niet door mijn brute kracht of door tussenkomst van de Sachs-Dolmar, maar door de natuur zelf. De krachtige wind van de laatste dagen maakte dat de weerstand tussen "steunboom" en "valboom" zo klein werd dat de laatste zijn naam eer aandeed. Meting achteraf gaf aan dat de boom 25m hoog was. De bovenleiding die achter het huis langs loopt stond op 20 m van de oorspronkelijke standplaats van de boom! Een eenvoudig rekensommetje leert dat een botsing onvermijdelijk was. Het gewaarschuwde elektriciteitsbedrijf liet verstek gaan, dus het enige wat ik kon doen was.........toekijken. Beelden van een half dorp zonder stroom, knappende bovenleidingen met de nodige vonkenregens die een compleet bos in de fik steken, en meer van dat soort spookbeelden flitsten door mijn hoofd. Na een uur van heen en weer gezwiep gaf "Simon de Steunboom" het op en met donderend geraas kwam "de dooie" naar beneden. Vanaf de voet van de boom gerekend kwam de stam eerst op een rotsblok terecht. Dat gaf zo'n weerslag door de rest van de stam dat de eerste 5m van de top vroegtijdig afbrak. Die 5m was voldoende voor de rest van de boom om de bovenleiding te MISSEN! Hoeveel geluk kun je hebben........?
Bedankt Jultomte!! (=hulpje van de Kerstman)
(Over geluk gesproken, achter het huis is ook een even lange boom door de wind geveld, die op een haar na de camper heeft gemist! Nou ja zeg......)

Dinsdag 17 december 2013

Vandaag 'pysseldag' gehad op de Stenbergaskola. In gemengde groepen diverse activiteiten gedaan. Elke groep had leerlingen van de särskola, förskola en klas 1 t/m 6, met 1 of meer volwassen begeleiders. Er waren drie activiteiten van elk een uur. De groep waar ik bij was, begon met zang en dans. Nu vind ik zingen heel leuk, maar heb helemaal niets met dansen, dus ik was erg benieuwd. Deze activiteit werd verzorgd door de 'lärare idrott' (sportjuf) in de tijdelijke sporthal (de oude is een half jaar geleden afgebrand). Eerst een algemene dans in 2 rijen, die zelfs voor mij heel goed te doen was. De tweede helft van deze activiteit voelde ik me een echte buitenlander, want toen ging het los met bekende kerstliedjes en bijbehorende dansen. Tja, daar sta je dan met je mond vol tanden en niet wetende wat te doen. Ik weet nu welke liedjes ik voor volgend jaar moet leren! 
Na een welverdiende pauze gingen we naar de 2e activiteit. Dit was een groepswerk, waarin de hele groep gezamenlijk een kerstboom moest maken. De mal lag klaar: een grote witte driehoek. De boom zelf ontstond doordat de kinderen hun hand moesten omtrekken op verschillende tinten groen papier en vervolgens uitknippen. De handen werden daarna op elkaar op de boom geplakt, met de vingers naar beneden, als zijnde takjes. Heel leuk effect, vooral toen er nog ballen en slingers in geplakt werden. 
Na dit knip- en plakwerk was het lunch en daarna konden we ons opmaken voor de 3e en laatste activiteit, het versieren van een 'pepperkaka' (speculaaskoekje). Om de resterende tijd op te vullen, konden ze kerstkaarten maken. 
Een fantastisch leuke en gezellige dag. De kinderen waren 'jätteduktiga' (super ijverig) en vonden het hartstikke leuk om te doen. Als laatste werd er nog even een 'utvärdering' (evaluatie) in de klas gedaan en toen was het 'slut för idag'!
Morgen eerst een uurtje assisteren in klas 5, dan mijn 'betyg' ophalen en dan 2 uren invallen in klas 2/3. Op naar wéér een leuke dag!!

Maandag 16 december 2013

Een van-alles-en-nog-wat weekje! Vanochtend eerst samen met een invaller in klas 5 geweest, waar ik de hele vorige week ook ben geweest. Vanmiddag ingevallen in klas 1A, waarvan de juf ook ziek was. Morgen hebben we 'pysseldag', een dag met 3 verschillende activiteiten met gemengde groepen. Alle leerlingen van klas 1 t/m 6, die van de 'förskola' (vergelijkbaar met kleutergroep) en van de 'särskola' (de school met leerlingen met speciale behoeften, die in hetzelfde gebouw zitten) worden gehusseld, zodat er heterogene groepen van ong. 15/16 leerlingen ontstaan. Ze gaan beurtelings knutselen, koekjes versieren en dansen/zingen. Ben erg benieuwd, want het klinkt heel leuk. 
Woensdag om 10 uur mijn 'betyg' van svenska 1 ophalen en daarna nog een uurtje invallen in klas 2/3 B, waar ik al eerder een uurtje heb gedaan. Donderdag en vrijdag val ik in in klas 4, want de meester gaat eerder op vakantie. Die van klas 1B trouwens ook, die gaat woensdag al weg. Dat kan hier blijkbaar allemaal! Maar goed, leuk voor mij natuurlijk!
Met het weer is het trouwens ook van alles en nog wat: Woensdag begon het opeens te dooien. Donderdag zette de dooi door en begon het bovendien gigantisch te waaien. Door een temperatuur van bijna +10 verdwijnt de sneeuw dus als... inderdaad: sneeuw voor de zon. Tja, we hadden het kunnen weten, want dit was pas de 2e keer. We zullen toch echt moeten wachten op de 3e keer. Hopelijk komt die nog voor de kerst, want het begint er nu toch wel wat triest uit te zien. I'm dreaming of a white Christmas!
Door die stormachtige wind heeft de al jaren afgestorven boom naast het huis het begeven. De dode wortels konden de twintig meter hoge naaldboom niet meer houden. Op advies van een ervaren bomenrooier zou de boom met een hoogwerker volgend voorjaar worden getopt. Wanneer je een levende boom wilt vellen kun je, door hem op een speciale manier in te zagen, met grote zekerheid een bepaalde richting op laten vallen. Een dode boom is onberekenbaar. Die valt waar hem het beste uitkomt. Gewicht van de dode takken, de gesteldheid van de boom aan de binnenkant en het feit dat ie zo dicht bij het huis stond, gebood de nodige voorzichtigheid. Toen we vanmiddag om drie weg reden voor de wekelijkse boodschappen zagen we hem naast het huis hangen tussen zijn (en nu ook onze) vrienden. Als door een wonder is ie door de andere bomen opgevangen, hoewel de wind richting huis stond!! Het gevaar is nog niet geweken want hij ligt nog niet helemaal plat. Had de boom een vrije val gemaakt, had ie waarschijnlijk de bovenleiding die achter het huis langs loopt, meegenomen. Morgen de kettingzaag maar starten en met beleid het laatste zetje geven. Het huis is gelukkig uit de gevarenzone...